Het is misschien even slikken, maar als het nieuwste model van de kosmos werkelijk klopt, dan bestaan er plaatsen waar je je eigen achterhoofd kunt zien en is er een plek waar je het heelal kunt uitvliegen – om er ergens anders weer ín te vliegen. In het toeterheelal kan het allemaal, geen enkel probleem.

Zoals men in de Middeleeuwen probeerde te begrijpen of de aarde plat was of rond, zo vragen kosmologen zich al haast een eeuw af welke vorm het heelal precies heeft. Net als in de Middeleeuwen worden we gehinderd door het feit dat onze blik op het universum maar beperkt is. Eenvoudige, driedimensionale wezens als wijzelf kunnen niet eventjes uit het heelal stappen om het van buitenaf te bekijken. Het druist in tegen het gevoel, maar wat de kosmologen zoeken, is de vorm waarin de dimensies zélf gebogen zitten.

Tot voor kort gingen kosmologen uit van simpele vormen. Misschien is het heelal wel een oneindig ver uitgespreid vlak. Of misschien is de tijdruimte gekromd tot een bol – wat de rare consequentie zou hebben dat je met een ruimteschip ‘rond’ het heelal zou kunnen vliegen. Je gaat rechtdoor, en een hele tijd later kom je hetzelfde punt weer uit – net als op de bol die ‘aarde’ heet.

De nieuwste berekeningen, uitgevoerd door de Duitse kosmoloog Frank Steiner en collega’s, suggereren een nog vreemder beeld. De dimensies zitten opgerold in de vorm van een toeter, denkt Steiner. Aan het ene einde zit het heelal opengevouwen, als een uitwaaierende klankhoorn. En aan het einde waar je het mondstuk zou verwachten, loopt het heelal spits toe – oneindig ver.

Dat zo’n vorm ook nog eens ‘Picard-topologie’ heet, verwijst niet naar Star Trek, maar is gewoon toeval: de wiskunde van gekromde toeters werd voor het eerst verkend door de Franse mathematicus Jean Picard (1620-1682). Zónder ‘Luc’ in de voornaam.

De eigenschappen van het toeteruniversum zouden een aflevering van Star Trek trouwens niet misstaan. Eerste, meest schokkende consequentie: als het heelal een toeter is, is het niet overal hetzelfde. Aan het ‘mondstukeinde’ zitten de dimensies zó strak opgerold, dat je er in theorie je eigen achterhoofd zou kunnen zien, als je er zou wonen. Aan het andere uiteinde van de toeter, bij de klankhoorn, is het heelal groter. Je kunt daar in theorie nog steeds je eigen achterhoofd zien – je moet alleen héél ver kijken, verder dan in praktijk mogelijk is.

Ook aan het brede uiteinde van de toeter is er iets raars aan de hand. Als je de klankhoorn zou uitvliegen, zou je op een zeker moment bemerken dat je de toeter weer ín vliegt - in omgekeerde richting, en langs de tegenovergelegen toeterwand. Waar in de toeter de aarde zich precies bevindt, zou zorgvuldige bestudering van de omringende kosmos moeten uitwijzen.

Volgens Steiners groep is het toeteruniversum de meest logische heelalvorm om kaas te maken van de vorig jaar door Nasa onthulde ‘stafkaart’ van het heelal. Op die kaart, WMAP geheten, is te zien hoe het heelal precies nagloeit van de Oerknal. Je ziet er welke temperatuur het heelal op verschillende plekken precies heeft. Of, natuurkundig gezegd: hoe de energie en de materie verdeeld zitten in het heelal.

Al meteen trakteerde de plattegrond kosmologen op een onprettige verrassing. Gezien op grote schaal zijn de temperatuurverschillen minder groot dan de theorie had voorspeld. Het lijk wel alsof we in een gesloten, bolvormig heelal zitten – het ‘rondvliegmodel’. Maar de bolvorm, daarvan is al in een eerder stadium vast komen te staan dat hij onmogelijk is.

Steiner baseert zijn theorie op een andere waarneming: op de stafkaart zijn sommige ‘klontjes’ straling niet mooi rond, maar ellipsvormig. De toetervorm zou dat verklaren. Het gekromde weefsel van het universum zou ons uitzicht op de sterren vervormen – net zoals gezichten verwringen als ze weerspiegelen in een trompet.

Ongetwijfeld is het laatste woord over de kwestie nog niet gezegd. In oktober dacht de Franse onderzoeker Jean-Pierre Luminet nog dat het heelal de vorm van een voetbal met twaalf vlakken heeft. Maar dat idee ligt intussen alweer aan diggelen, omdat bepaalde patronen in de stralingskaart niet kloppen met de theorie.

Een spits toelopende toeter, dan maar? Het Britse blad New Scientist begint het een beetje te duizelen: “Ons heelal is dus gebogen als een Pringle, heeft de vorm van een hoorn en draagt de naam van een personage uit Star Trek. Zoiets verzin je niet.”

Altijd interessant als iemand met een nieuw idee komt. Ik heb inmiddels een beetje rondgezocht naar uitleg over dit onderwerp, helaas nog niet verder gekomen dan een engelse tekst met hetzelfde bericht.
Het heelal als toeter, ik moet wennen aan het idee, op het eerste gezicht lijkt het me een te ingewikkelde vorm, misschien neemt Steiner in dit model meteen de uitdijing van het universum mee: het nauwe gedeelte is dan het jonge en kleine universum? Ik zie ook nog niet zo 1,2,3 hoe je het universum uit zou kunnen om aan de tegengestelde 'wand' er weer in te vliegen. Het universum is alles wat er is dus 'buiten' het universum zou je er geen deel meer van maken? Vreemd.

Dat vaststaat dat de bolvorm onmogelijk is is me ff ontgaan, ik zou niet weten waarom. Ik denk dat ik onderhand maar eens een e-mail ga sturen naar de sterrenwacht hier om de hoek (Utrecht) misschien kan prof. de Jager iets zinnigs over het idee van Steiner zeggen.

edit: e-mail is inmiddels naar de sterrenwacht gestuurd

Je zou, van de oerknal uitgaande, zeggen dat alles met evenveel materie en energie alle mogelijke kanten op zou gaan. Immers het universum was vacuüm leeg. Echter het plaatje van de sterren in het universum wordt tegenwoordig vaak getekend als een grote, zeg maar, dna-string met heel veel "slingers" of "zijtakken" die dan in een meegedraaide vorm zitten (onze melkweg van zoveel honderden sterrenstelsels is dan zo'n slinger, geloof ik). Hier zie je ook dat verschijnsel naar voren komen dat de materie niet evenredig is verdeeld (tegenwoordig) en doordat sommige veel verder staan en sneller bewegen dus ook dat de energie niet evenredig verdeeld is.

Dit alles kan eigenlijk de oerknal-theorie wel eens tegenspreken...

We wachen af :D

Is het eigenlijk wel een dna-string, hoe ze het nu tekenen?
Ik begin nu te twijfelen...

Ik ga opzoek naar plaatjes :blink:

:D Bedankt voor het meedenken. Ik heb er, zoals je misschien wel eens gelezen hebt, een eigenwijze eigen visie op. Ben ook erg benieuwd naar een reactie van de sterrenwacht, die plaats ik uiteraard ergens hieronder.

Heb je je mail al ontvangen? :mellow:

Nee nog niet, het zal wel een lastige vraag geweest zijn. :rolleyes: Ik vermoed dat de meeste e-mails over het verschil tussen een ster en een planeet gaan, en waarom de maan niet wegwaait. Tja dan kom ik daar aan met een vraag... schrikken ze zich het apezuur.

:lol: :lol: :lol:
Ik denk dat je visie hierin wel eens heel dicht bij de waarheid kan zitten. :yes:

En ja waarom waait de maan niet weg?? :blink: :blink: :rolleyes: :fluit:

Omdat er geen lucht in de ruimte is natuurlijk..... suffie! ;)

:lol:

Wat ademen de maanmannetjes dan??? :blink: :wacko: :silly: :woot:

:huh: kunnen maanmannetjes ademen dan.... ^_^ ?

ff een link naar de WMAP missionsite......

ik snap er geen hol van..... :lol:

enjoy!

Op de planeet Mars kan het aardig waaien in ieder geval( zie link): http://www.space.com/scienceastronomy/amaz...ars_030422.html

komt dat niet omdat mars een (weliswaar giftige) atmosfeer heeft?
de maan heeft dat niet.......

Geen flauw idee :unsure: , maar het klinkt best aannemelijk. :)

Nog even een link naar het artikel: Het heelal is een toeter

:)